بگذارید پدرانه بنویسم!

روزنامه اعتماد امروز چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵، شماره ۶۳۷۰صفحه اول/ جامعه دکتر علی میرزامحمدی«مردم نگاری اینترنتی» از عرصه های پژوهشی جدیدی است که جامعه ما به آن نیازمند است. در این عرصه، بررسی رابطه بین کاربران با هوش مصنوعی می تواند بسیار جذاب باشد. با این منظر تحلیلی، در ماه های اخیر، گفت وگوهای چند گروه تلگرامی ایرانی را مورد بررسی قرار دادم. نتایج اولیه نشان می دهد هوش مصنوعی دیگر فقط موضوعی برای بحث کاربران ایرانی نیست، بلکه خود به بخشی از میدان بحث تبدیل شده است. ما ایرانیان نه تنها درباره ف...

روزنامه اعتماد یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵، شماره ۶۳۷۳صفحه اول/ رسانه دکتر علی میرزامحمدیدر یادداشت پیشین به این نکته اشاره کردم که مردم نگاری اینترنتی در جامعه ایران، به ویژه در گروه های مجازی از اهمیت خاصی برخوردار است. در این نوشته بر اساس مشاهده و مقایسه چند گفت وگوی پرتنش در برخی گروه های مجازی ایرانی، بدون تعمیم دادن این الگوها به همه کاربران ایرانی یا همه فضاهای مجازی می خواهم به چند الگوی تکرارشونده در نزاع های آنلاین بپردازم.آغاز بحث: از مساله تا محرک هویتی- گفت وگوهای منتهی به نزاع نه با پرس...

روزنامه اعتماددوشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۵، شماره ۶۳۳۱صفحه اولرسانهنقدی بر یک سویگی پیام رسان های ایرانیدکتر علی میرزامحمدیایرانیان تاکنون چندین تجربه بزرگ قطعی اینترنت را تجربه کرده اند که مهم ترین آنها به جنگ 12 روزه و جنگ تحمیلی سوم مربوط می شود. در تجربه اول، برخی کاربران به این امید که دوباره اینترنت وصل خواهد شد از ورود به پیام رسان های داخلی خودداری کردند؛ اما این امید در تجربه جنگ اخیر به درازا کشید و در نتیجه بسیاری از کاربران مجبور به ورود به این فضا شدند. این حضور پرسش های مهمی را درباره ماهیت...

شنبه ۱۶ خرداد ۱۴۰۵، شماره ۶۳۳۸/ صفحه اول/ روزنامه اعتماد کودکان در ویترین دیجیتال ایرانیان دکتر علی میرزامحمدییکی از محتواهایی که در فضای مجازی به سرعت دست به دست می شود و احتمال بازنشر آن بسیار بالاست، ویدیوها و تصاویر مربوط به شیطنت ها و شیرین زبانی های کودکان است؛ دختربچه ای که پشت پرده توری پنهان شده و به گمان خود می خواهد دیگران را غافلگیر کند یا کودکی که با چشم های معصومانه به دوربین لبخند می زند. این تصاویر حتی اگر از کشوری دیگر باشند و ما زبان کودک را نفهمیم، باز هم برایمان عمیقا قابل ف...

ایرانیان و دوره سازندگی دوم سرمقاله روزنامه آرمان امروز - 27 خرداد 1405علی میرزامحمدیایران پس از پایان جنگ هشت‌ساله با عراق وارد مرحله‌ای از حیات تاریخی خود شد که بعدها با عنوان «دوره سازندگی» شناخته شد. در رأس آن دوره مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی قرار داشت؛ دوره‌ای که هدف اصلی آن بازسازی کشوری بود که سال‌ها درگیر جنگ و فرسایش اقتصادی شده بود. گفتمان غالب آن زمان بر توسعه زیرساخت‌ها، نوسازی اقتصادی، گسترش شبکه‌های عمرانی و بازگرداندن ثبات به زندگی اجتماعی استوار بود. در واقع، روحیه بسیج عمومی ک...

روزنامه اعتماد یکشنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، شماره ۶۳۵۱صفحه اول/ آموزشایرانیان و چالش های آزمون مجازیدکتر علی میرزامحمدیبه دنبال شرایط حساس جنگی و پساجنگی کشور، آزمون های مدارس و بسیاری از دانشگاه ها در ماه های اخیر به صورت مجازی برگزار شده یا قرار است به این شیوه برگزار شود. این تصمیم بیش از هر چیز ناشی از ضرورت تداوم فعالیت های آموزشی در وضعیت اضطراری بوده است. با این حال، تجربه این دوره نشان می دهد که گسترش آزمون های مجازی، به ویژه در ارزشیابی های پایانی و سرنوشت ساز، با چالش هایی جدی روبه رو است؛ چا...

دلایل روند افزایشی خودکشی پزشکان ایرانی علی میرزامحمدی(جامعه شناس)روزنامه آرمان امروزآمارها و بررسیهای موجود نشان میدهد خودکشی پزشکان ایرانی به مرز هشدار رسیده است. خودکشی در میان پزشکان مرد ۴۰ درصد و پزشکان زن ۱۳۰ درصد، نسبت به جمعیت عمومی، افزایش یافته است. در آمار دیگر خودکشی پزشکان در چند سال اخیر ۵ برابر شده است. اما چه تبیین و تفسیری مبتنی بر دانش جامعهشناسی و روانشناسی اجتماعی میتوان درباره این روند نگران کننده ارایه نمود؟ خودکشی پزشکان ایرانی را میتوان در چند بستر تبیین نمود:تضعیف نظامهای معنایی: نظامهای معنابخش در جهت هدفمندسازی زندگی انسانها نقش اساسی دارند. این نظامها، روحیات آدمها (آهنگ، خصلت و کیفیت زندگی، سبک اخلاقی و زیباییشناختی و حالت زندگی) را با جهان بینی آنها (تلقی از وا...

ایرانیان و دگرگونی شناخت دینی دکتر علی میرزامحمدی(جامعه شناس)روزنامه آرمان امروزسالها پیش در جستجوی کانالهای ماهوارهای به چندین کانال برخورد کردم که تماشای آنها موجب نگرانی مادرم بود. این کانالها ادیان دیگری را تبلیغ میکردند و یا قرائت رایج دینی ما را به چالش میکشیدند. اما این کانالها با تداوم نگرانیهای مادرم درباره احتمال گمراهی من، توسط برادرم حذف شد!؟به احتمال زیاد نگرانیهایی از این جنس، موجب شده بود در دهه 60 ، جامعه ایران فقط به منابع خاصی از شناخت دینی دسترسی داشته باشد. منابعی که آنها را میتوان منابع شناخت مومنانه نامید که بر اساس اعتقاد شما به یک دین، دروازههایی از معارف و شناخت را به روی شما باز میکند. در دهه 60 ، دسترسی به منابع دیگر و یا مغایر با روایت رسمی، بسیار دشوار و برخی نیز...

سیاستورزی بر مبنای ایرانیان خارج از کشوردکتر علی میرزامحمدی(جامعه شناس)روزنامه آفتاب یزد«شما ایرانیان مقیم اروپا و آمریکا، آینده این دو قاره هستید. برای کودکانتان شرایط زندگی در بهترین محلات را فراهم کنید. سوار بهترین اتومبیل ها شوید. در بهترین خانهها زندگی کنید. نه سه، بلکه صاحب پنج فرزند شوید. چرا که آینده اروپا و آمریکا شما هستید».فکر میکنید جملات بالا را کدام سیاستمدار ایرانی خطاب به ایرانیان خارج از کشور گفته است؟ در حقیقت هیچ کس! این جملات با تغییر اظهارات اخیر اردوغان خطاب به ترک تبارهای مقیم خارج، توسط نویسنده جعل شده است؟!پرسش این است که آیا وقت آن فرا نرسیده است گفتمانی برای سیاستورزی بر مبنای ایرانیان خارج از کشور و بهرهگیری از سرمایه عظیم آنها شکل بگیرد؟ایرانیان خارج از کشور به ت...

تنهایی اجتماعی ایرانیاندکتر علی میرزامحمدی(جامعه شناس)آفتاب یزددرباره تاثیرات رکود اقتصادی چند سال اخیر مطالب زیادی ارائه شده است که مهمترین آنها گسترش فقر، تضعیف طبقه متوسط و سقوط طبقات متوسط به طبقات پایین، و گسترش آسیبهای اجتماعی است. در این میان،کمتر به تنهایی در حال تشدید افراد و دوری ناخواسته و فاصلهگیری اجتماعی آنها از همدیگر توجه شده است.تنهایی اجتماعی نتیجه تضعیف پیوند فرد با جامعه است. به اعتقاد هرشی( Hirschi ) جامعه شناس آمریکایی پیوند فرد با جامعه از طریق چهار جزء دلبستگی به افراد و نهادها، تعهد به اهداف مقبول جامعه( ارزشها)، درگیر بودن در فعالیت های روزمره، و باور به اعتبار اخلاقی تقویت میشود. بر این اساس هر عاملی که ساختار این چهار جزء و پیوند آنها را با فرد تضعیف کند میتواند ...

سرچشمه های خطر برای خانواده ایرانیدکتر علی میرزامحمدی(جامعه شناس)روزنامه آفتاب یزد- 4 مرداد 1402به احتمال زیاد همه درباره اینکه خانواده ایرانی در وضعیت خطرناکی به سر میبرد توافق دارند. اما درباره شناسایی سرچشمههای این خطرها و شیوههای کنترل و عبور از آن، توافقی وجود ندارد.گروهی این وضعیت خطرناک خانواده ایرانی را به ارزش های مذهبی به ویژه مساله حجاب و پوشش، گره زده و معتقدند اگر بتوان جامعه را به وضعیت آرمانی پوشش و مد اسلامی نزدیک نمود، بسیاری از مسایل خانواده حل خواهد شد. آنها به زعم خود، وضعیت نامطلوب حجاب و پوشش در جامعه را به «شکست مسلمانان در آندلس» قیاس میکنند و معتقدند با درهم شکستن ارزشهای حجاب و پوشش اسلامی، راه برای انحطاط جامعه و زمینه سقوط حکومت اسلامی فراهم خواهد شد.در مقابل این ...

چرا درک ایرانیان از مفهوم آینده دچار خدشه شده است؟تهدید معنا در زندگی ایرانیان- روزنامه اعتماددکتر علی میرزامحمدیانسان ها در اعصار گوناگون کوشیده اند تا با اتکا به سرچشمه های عمده ای چون فرهنگ، دین و دانش وجود خود و جهان پیرامون خود را معنادار سازند. بر این اساس نظام های معنابخش، در جهت هدفمندسازی زندگی انسان ها شکل گرفته اند. این نظام ها، روحیات آدم ها (آهنگ، خصلت و کیفیت زندگی، سبک اخلاقی و زیبایی شناختی و حالت زندگی) را با جهان بینی آنها (تلقی از واقعیت عملکرد و نظم موجود در اشیا و پدیده ها) هماهنگ می کنند. اما اگر آستانه تغییرات اجتماعی به حدی برسد که تطابق محتوای جهان بینی بیشتر افراد جامعه را با روحیات آنها به هم بریزد در آن صورت ما با پدیده اجتماعی به نام «تهدید معنا» مواجه خواهیم شد....

ارزشهای واژگون شده ایرانیان: علم یا ثروتدکتر علی میرزامحمدی(جامعه شناس)- روزنامه اعتمادجامعه ایران در پاسخ به سوال کلیشهای «علم بهتر است یا ثروت» پیش از این پاسخ های متفاوتی داده است. اما شالوده اساسی این پاسخ ها بر این مبتنی بوده است که حتی اگر ثروت در زندگی کارایی بیشتری داشته باشد و لذت زندگی بهتر را برای افراد جامعه فراهم کند، با اینهمه، معبر اصلی ثروتمند شدن، کسب دانش و فراگیری شیوههای درست صرف ثروت در راه خوشبختی خود، خانواده، و حتی دیگران است. اما به نظر میرسد این ارزش دیرین جامعه ایران، در نگاه بخش مهمی از جامعه در حال واژگونی است. به این معنا که نه تنها بخش مهمی از جامعه، دانش را معبری برای کسب ثروت تلقی نمیکند، بلکه حتی این فکر در اذهان آنها شکل گرفته است که ثروت معبری برای کسب مدا...

دکتر علی میرزامحمدی( جامعه شناس) خندیدن و خنداندن پدیده ای اجتماعی است. این پدیده همانند دیگر پدیده های اجتماعی متاثر از متغیرهای مختلف همانند جنسیت، قومیت و زبان، سن، پایگاه اجتماعی، شغل، محل سکونت، دین و مذهب و حتی گرایش سیاسی است. برای مثال خندیدن و خندان در زنان متفاوت از مردان است. اما در میان متغیرهای اجتماعی موثر بر خندیدن و خندان هیچ مقوله ای نمی تواند به اندازه "قومیت و زبان" در برنامه سا...