یک تیم یک دنیا حضور

روزنامه اعتماد

پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵، شماره ۶۳۲۲

صفحه اول

ورزش

یک تیم یک دنیا حضور

دکتر علی میرزامحمدی

حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی 2026 که به میزبانی امریکا برگزار خواهد شد، در شرایطی مطرح شده که جامعه ایران هنوز زیر فشار پیامدهای جنگ تحمیلی سوم، تنش های منطقه ای، دشواری های اقتصادی و فرسایش روانی ناشی از یک دوره طولانی بحران قرار دارد. به همین دلیل، بحث درباره حضور یا عدم حضور ایران در جام جهانی، صرفا یک موضوع ورزشی نیست، بلکه به مساله ای اجتماعی، سیاسی و حتی روانی برای جامعه ایران تبدیل شده است. در هفته ها و ماه های اخیر، مواضع مختلفی درباره این موضوع مطرح شده که می توان آنها را در چند دسته اصلی طبقه بندی کرد؛ نخستین دیدگاه، بر ضرورت حضور ایران در جام جهانی تاکید دارد. حامیان این رویکرد معتقدند که جام جهانی تنها یک تورنمنت فوتبال نیست، بلکه عرصه ای برای حضور یک ملت در برابر افکار عمومی جهان است. مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، بارها بر این نکته تاکید کرده که اگر ایران از حضور در جام جهانی صرف نظر کند، بخشی از ظرفیت دیپلماسی عمومی و قدرت نرم خود را از دست خواهد داد. در همین چارچوب، چهره هایی مانند ژوزه مورینیو نیز تاکید کرده اند که ایران با شایستگی ورزشی به این مسابقات رسیده و نباید قربانی اختلافات سیاسی شود. اما اهمیت حضور ایران در جام جهانی، فراتر از مباحث دیپلماتیک و حقوق ورزشی است. در کشوری که سال ها با فشارهای سیاسی، تحریم ها، بحران های اقتصادی و اکنون آثار جنگ مواجه بوده، فوتبال همچنان یکی از معدود نقاط مشترک احساسات جمعی باقی مانده است؛ جایی که تفاوت های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی برای دقایقی کنار می رود و نوعی همبستگی ملی شکل می گیرد. تجربه جام های جهانی گذشته نیز نشان داده که موفقیت های تیم ملی حتی در حد یک پیروزی یا یک نمایش آبرومندانه، چگونه می تواند بر روحیه عمومی جامعه اثر بگذارد و نوعی امید و نشاط جمعی ایجاد کند. در واقع تیم ملی فوتبال برای بخش بزرگی از جامعه ایران فقط یک تیم ورزشی نیست؛ نمادی از «امکان دیده شدن» در جهان است. در دوره هایی که اخبار ناگوار، فشارهای معیشتی و احساس ناامنی روانی بر جامعه غلبه می کند، فوتبال می تواند به یک لحظه تنفس جمعی تبدیل شود.

به همین دلیل است که بسیاری از حامیان حضور ایران در جام جهانی معتقدند که محروم کردن جامعه از چنین تجربه ای، تنها یک غیبت ورزشی نخواهد بود، بلکه به معنای از دست رفتن یکی از معدود فرصت های شکل گیری هیجان مثبت و احساس وحدت ملی است.

در کنار این نگاه، گروهی نیز حضور ایران را مشروط به دریافت تضمین های روشن می دانند. این طیف اصل حضور را می پذیرد، اما معتقد است که نباید شان ملی یا امنیت اعضای تیم و هواداران نادیده گرفته شود. نگرانی درباره صدور ویزا برای برخی بازیکنان، رفتار احتمالی میزبان، نحوه مواجهه رسانه ها و احترام به نمادهای رسمی کشور، بخشی از دغدغه های این جریان است. فدراسیون فوتبال نیز با طرح شروط مشخص، تلاش کرده نشان بدهد که ایران خواهان حضور فعال و مقتدرانه در جام جهانی است نه حضوری منفعل یا پرحاشیه.

در مقابل منتقدان حضور در جام جهانی معتقدند که فضای سیاسی موجود و برخی رفتارهای دوگانه در نهادهای بین المللی می تواند زمینه ساز فشارها و حاشیه هایی شود که اصل حضور را بی فایده یا حتی تحقیرآمیز کند. از نگاه این گروه، وقتی احتمال بی احترامی به نمادهای ملی یا اعمال محدودیت های سیاسی وجود دارد، باید با احتیاط بیشتری تصمیم گرفت. برخی واکنش ها به حواشی مربوط به نمایش پرچم ایران در نمایشگاه جام جهانی یا اظهارات برخی مقام های امریکایی نیز از همین زاویه قابل تحلیل است.

در سطح بین المللی نیز جام جهانی 2026 از هم اکنون رنگ و بوی سیاسی گرفته است. برخی رسانه های خارجی این دوره را یکی از پرتنش ترین جام های جهانی تاریخ توصیف کرده اند؛ مسابقاتی که علاوه بر فوتبال، بازتابی از رقابت های ژئوپلیتیکی و تنش های جهانی خواهد بود. همین مساله باعث شده حضور ایران در این رقابت ها بیش از همیشه مورد توجه قرار بگیرد.

با این حال در نهایت مساله اصلی شاید نه فقط سیاست، بلکه «جامعه ایران» باشد. جامعه ای که پس از یک دوره دشوار، بیش از هر زمان دیگری نیازمند روزنه هایی برای بازسازی امید، هیجان و احساس تعلق جمعی است. فوتبال در ایران همواره فراتر از ورزش عمل کرده است؛ از خیابان های شلوغ پس از صعود به جام جهانی 98 گرفته تا شادی های جمعی بعد از پیروزی برابر امریکا و ولز، همواره لحظاتی وجود داشته که مردم توانسته اند زیر پرچم تیم ملی، احساس مشترکی از غرور و همبستگی را تجربه کنند.

جام جهانی 2026 نیز می تواند چنین کارکردی داشته باشد؛ فرصتی برای بازگشت حس «با هم بودن» در جامعه ای که سال ها زیر فشار بحران ها مقاومت کرده است.

شاید به همین دلیل باشد که بحث درباره حضور ایران در این رقابت ها تا این اندازه حساس و پرمناقشه شده، زیرا در نهایت، ماجرا فقط حضور یک تیم در یک تورنمنت نیست، بلکه مساله حضور یک ملت در صحنه ای جهانی است؛ ملتی که هنوز می خواهد دیده شود، شنیده شود و امید خود را حفظ کند.

  RSS 

آمارگیر وبلاگ